Visie: perspectief voor effectieve schuldhulpverlening na evaluatie Wgs

Marieke Zendman

Nu het Kabinet de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening (Wgs) heeft geëvalueerd, is de vraag: hoe krijgen we echt grip op effectieve schuldhulpverlening? Marieke Zendman, Product Manager bij Stratech, geeft in dit visiestuk graag haar visie op de oplossingsrichting. 

De basis voor effectieve schuldhulpverlening

Basis voor de Wgs waren de samenwerkingsafspraken die het Rijk en gemeenten hebben gemaakt in het bestuursakkoord 'Samen aan de slag' in 2007. In 2008 is vervolgens geconstateerd dat de schuldhulpverlening effectiever moest en regie moest worden gevoerd. Sinds 1 juli 2012 is de verantwoordelijkheid van de gemeenten om schuldhulp te bieden in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening verankerd.

Het kabinet vindt het belangrijk de dienstverlening dicht bij de burgers te laten plaatsvinden. Wijkteams dienen problemen vroegtijdig te signaleren, integraal op te pakken en maatwerk te leveren. De evaluatie geeft in hoofdlijnen onderstaande maatregelen, waarvoor de komende drie jaar door het kabinet in totaal € 7,5 miljoen extra beschikbaar wordt gesteld.

  • Het bevorderen van professionaliteit van de schuldhulpverlening;
  • Het nader onderzoeken hoe de brede toegankelijkheid tot de gemeentelijke schuldhulpverlening in de praktijk wordt uitgevoerd;
  • Het doorontwikkelen en verspreiden van innovatieve aanpakken;
  • Meten is weten: de registratie en beschikbaarheid van gegevens binnen de gemeentelijke schuldhulpverlening moet beter;
  • Het aanpassen van (aanpalende) wet- en regelgeving om knelpunten op te lossen.

De evaluatie heeft dus niet op alle onderdelen het gewenste inzicht gegeven. Staatssecretaris Klijnsma wil meer zicht op de effectiviteit van de Wgs, want "meten is weten". Ze wil van de gemeenten antwoord op de vraag: wordt het door de gemeente opgestelde plan conform de door de gemeenten vastgestelde eisen uitgevoerd? Meten we onze eigen kwaliteit, halen we onze resultaten, helpen we daadwerkelijk onze inwoners? Vreemd genoeg blijkt het lastig deze vragen te beantwoorden.

Samenwerking als perspectief voor effectieve schuldhulpverlening 

Hoe komen we samen verder in effectieve schuldhulpverlening? Helpen we met het creëren van inzicht burgers die in de problemen zitten of is kennisdelen en het verscherpen van regels de weg naar efficiëntie? Kern van de oplossing is dat alle partijen die bij de burger met financiële problemen zijn betrokken met elkaar moeten gaan samenwerken. Het thema 'Samen aan de slag' uit 2007 moet vorm gegeven worden. De gemeente moet de rol als regievoerder oppakken. Zij zullen goede afspraken moeten maken met de partijen die (deel)activiteiten uitvoeren zoals kredietbanken, bewindvoerders, budgetbeheerders en budgetcoaches. Informatie-uitwisseling is een zeer belangrijk onderdeel van deze afspraken. Dit om grip te houden op resultaat en kwaliteit. Helaas wordt dit vaak vergeten. Geef elkaar inzicht in relevante informatie en wees transparant.

Om het effect van effectieve schuldhulpverlening landelijk te kunnen meten is het essentieel dat de wettelijke definities maar op één wijze te interpreteren zijn en wel door elke partij in de keten. Dit is momenteel niet het geval. Gemeenten zoeken een manier om de data zo te interpreteren dat termijnen gehaald worden. Het verduidelijken van de definities en uniformiteit van de data is een must om te kunnen meten, anders "denken" we iets te weten.

Het kabinet verwacht dat partijen zelf afspraken maken waarmee inzicht in gegevens gegeven wordt. Misschien een open deur, maar na het afschaffen van de SHV-monitor in januari lijkt dit in de huidige structuur een opgave die onhaalbaar is. De overheid zal hier de lead moeten nemen, zodat gemeenten, brancheverenigingen, kennispartners en softwareleveranciers gezamenlijk aan de slag gaan. De organisatiestructuur voor de invoering van de 'Digitale Rekening en Verantwoording' is hier een goed voorbeeld van. Alle betrokken partijen moeten samen als doel hebben om inzicht in de problematiek te creëren. Gemeenten willen immers de dienstverlening afstemmen op de behoefte van de inwoners.

Op basis van samenwerking van de keten kan het effect van de Wgs daadwerkelijk aangetoond worden. Op deze wijze ontstaat perspectief voor de effectieve schuldhulpverlening. Als softwareleverancier leveren we hier graag een bijdrage aan.

Marieke Zendman - StratechOver de auteur

Marieke Zendman is als Product Manager bij Stratech verantwoordelijk voor de softwareoplossing Stratech Perspectief.

Dit artikel is ook verschenen in Sociaal Bestek, editie 4 van 29 juli 2016.