Groeiende schuldenproblematiek ondanks economisch herstel

Schuldhulpverlening

Het aantal aanmeldingen voor schuldhulpverlening is in 2014 gestegen tot 92.000. Daarnaast blijven ook de schulden van huishoudens in Nederland in 2014 groeien. Vooral mensen met lage inkomens of met een uitkering melden zich vaker met problematische schulden bij de schuldhulphulpverlening, zo blijkt uit de jaarcijfers van de NVVK over 2014. De NVVK is de vereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren.

Schulden blijven groeien

Wederom is er een stijging van het aantal mensen dat zich bij de NVVK-leden meldt en opnieuw is de gemiddelde schuld toegenomen. In 2014 waren er 92.000 aanmeldingen, in 2013 waren dit er 89.000. De gemiddelde schuld steeg in een jaar tijd van € 37.700 naar € 38.500.           

Lage inkomensgroepen het hardst geraakt

Opvallend is dat de groei van schulden doorzet ondanks het voorzichtige economische herstel. Vooral mensen met een laag inkomen uit werk of met een uitkering hebben moeite om rond te komen. 87% van de klanten in de schuldhulpverlening heeft een inkomen rondom het minimumloon of een inkomen tot maximaal modaal. In 2011 was dit nog 74%. Een steeds grotere groep moet met een minimaal inkomen rondkomen, omdat ondersteunende inkomensmaatregelen worden afgebouwd. De uitgaven zijn juist toegenomen. Joke de Kock, voorzitter van de NVVK: "Na betaling van energie, verzekeringen en zorgkosten blijft er voor deze groep vaak weinig tot niets meer over voor de boodschappen. Vooral de gestegen huren en de afbouw van de huurtoeslag hebben een flink gat geslagen in het budget van deze groep. Het is voor veel mensen erg moeilijk om géén schulden te maken.

Schulden vaak niet oplosbaar

Eenmaal opgestarte regelingen van de schuld worden in 70% van de gevallen met succes afgerond. Maar in de afgelopen drie jaren is het aantal mensen met niet-regelbare schulden, waardoor een schuldregeling niet kan worden opgestart, meer dan verdubbeld. In 2011 waren dat 6.500 mensen, in 2014 bijna 14.000. Het gaat hier om vorderingen die niet in een regeling van de schuld kunnen worden ingebracht en waarvoor de schuldeiser geen kwijting verleend. Een dergelijke schuld maakt het vinden van een oplossing voor de hele schuldenlast door de schuldhulpverlening zeer moeilijk. De overheid is inmiddels de grootste en meest bevoorrechte schuldeiser. Joke de Kock: "Het zijn vooral de juridische belemmeringen die het regelen van schulden tot een moeizaam proces maken. Te snel en vaak onterecht wordt gesteld dat er sprake is van fraude als mensen bijvoorbeeld een vergissing maken bij het aanvragen van uitkeringen en toeslagen. Dan heb je wel meteen een schuld die de overheid zeer actief verhaalt."

Financieel stabiliseren

Naast het oplossen van schulden zetten de NVVK-leden onder andere in op producten die beogen om klanten financieel te stabiliseren. Daarnaast worden sociale kredieten verleend of het budgetbeheer ingezet. In 2014 is er opnieuw sprake van een toename van het aantal huishoudens die financieel zijn gestabiliseerd. Bij 30% van de klanten was het in 2014 noodzakelijk om eerst de inkomsten en uitgaven in evenwicht te brengen. Het bedrag dat is verstrekt als sociale leningen is in 2014 gestegen naar € 27.000.000. Het gaat dan om leningen die bepaalde groepen in de samenleving toegang bieden tot financiële diensten, vooral wanneer commerciële kredietverleners die niet willen verstrekken. Kredietverlening draagt bij aan de financiële participatie van burgers en kan ook een preventieve werking hebben.

Mede doordat schulden minder vaak kunnen worden opgelost, zetten de NVVK-leden in op andere vormen van dienstverlening. Daarbij worden mensen voorzien in de dienst- en hulpverlening die zij nodig hebben. Oplossen, beheersen en voorkomen van schulden zijn aan elkaar gelijkwaardige producten geworden volgens de NVVK.